Doğal sirke yapımı, yalnızca meyve, şeker ve maya kullanılarak gerçekleştirilen yavaş bir fermantasyon sürecidir. Bu üç temel bileşen sirkenin doğal şekilde oluşmasını sağlar. Nohut, bulgur gibi ürünler süreci hızlandırsa da alkolleşmeye yol açabilir ve sirke anası oluşumunu engel olur. Bu nedenle geleneksel sirke yapımında kullanılmaları önermiyorum.
Sirke anasının oluşması, sirkenin sağlıklı ilerlediğini gösterir. Oluşan ana büyük bir değerdir ve bir sonraki sirke kurulumunda maya olarak saklayın.
Sirke İçin Meyve Seçimi ve Temizliği
Doğal sirke yapımında kullanılacak meyvelerin ilaçsız, sağlam ve çürüksüz olmasına dikkat edin. İsteğe bağlı olarak:
- Karbonatla ovularak,
- Ya da sirkeli suda bekletilerek
kabuklar üzerindeki mikroplar temizlenir. Meyveler kabukları ve çekirdekleriyle birlikte kullanılabilir. Daha küçük doğramak, meyvenin şekerini daha hızlı salmasına yardımcı olur.
Kurulan sirke aslında kendi hastır çünkü meyvenin tatlılık oranına göre litre başına 2–3 kaşık şeker, bal ya da pekmez ekliyorum. İsterseniz sadece meyvenin kabuklarını kullanarak da sirke kurabilirsiniz. Süreci doğru takip ettiğinizde sirke zaten kendiliğinden oluşuyor.
Ayrıca, besleyiciliği artırmak için kuşburnu veya çörekotu gibi ek besinler ekleyebilirsiniz; bu tamamen tercihe bağlı. Her meyvenin kendine has bir faydası olduğu için seçim yaparken ihtiyacınızı göz önünde bulundurabilirsiniz. Örneğin, ben ayva kullandığımda sindirim ve bağışıklık için oldukça faydalı bir sirke elde ediyorum.
Hangi Kap Kullanılmalı? Sirke Kavanozu Nasıl Kapatılır?
Sirkeyi birkaç ay boyunca bekleteceğiniz için cam kavanoz kullanmak en sağlıklı yöntemdir. Fermantasyon, bakterilerin oksijenle aktif şekilde çalıştığı bir süreçtir. Bu yüzden kavanozun kapağını kapatmamalısınız. Bunun yerine tülbent gibi ince bir örtü kullanın ve örtüyü ip veya lastikle sabitleyin.
Bu şekilde, sirkenin oksijen almasını sağlarsınız ve aynı zamanda toz ile sineklerin içeri girmesini engellersiniz.
Sirke Kurulumunda Su Seçimi
Kullanılacak su mutlaka içme suyu olmalıdır.
Musluk suyunu kaynatıp soğutarak kullananlar olsa da, içindeki klor gibi maddelerin tamamen yok olduğundan emin olmak zordur. En güvenlisi arıtma suyu tercih etmektir.
Sirke Kurulum Adımları
● Meyveler kavanozun 4/3 (üçte dördünü) dolduracak kadar yerleştirin.
● Üzerine içme suyu, kavanozun ağzından 1–2 parmak aşağıya kadar ekleyin.
● Litre başına 2–3 kaşık şeker ilave edin.
● Bir kaşık sirke veya sirke anası maya olarak ekleyin.
● Kavanozun üstünü tülbentle örtün ve serin bir yere alın.
Sirkeleşme başlayana kadar her gün karıştırmak çok önemlidir. Bu, şekerin homojen dağılmasını sağlar ve küf oluşumunu engeller. İlk iki hafta mutlaka günlük karıştırma yapılmalıdır.
Kef ve Küf Ayrımı
- Üstte görülen beyaz kefler zararsızdır, temizlenip süreçe devem edin.
- Eğer yeşilimsi küf görürseniz sirke bozulur ve artık kullanamazsınız. Bu yüzden, sirke yaparken süreci dikkatle takip etmek gerekir.
Sirkenin Olgunlaşma Süreci
Kurulan sirke genelde 1 ay geçince oluşur fakat:
- Alkolün tamamen buharlaşması,
- Sirke anasının güçlenmesi
- Sirkenin daha keskin bir tat kazanması
için 2–3 ay beklemek daha iyi sonuç verir.
Sirke anası oluştuğunda artık karıştırmak gerekmez. Hazır olduğunda kokusu, tadı ve keskinliğiyle anlaşılır.
Süzme aşamasında:
- Sirke anası farklı bir kaba alınır (isterseniz dondurulabilir),
- Meyveler süzülür,
- Elde edilen sıvı cam şişeye alınır ve güneş görmeyen bir yerde saklanır.
Özet Olarak Sirke Kurulumu
- Meyveleri temizleyip doğrayın.
- Kavanozun ¾’ünü meyveyle doldurun.
- Litre başına 2–3 kaşık şeker ekleyin.
- Su ekleyin ve bir kaşık sirke veya sirke anası katın.
- Kavanozu tülbentle örtün.
- İlk iki hafta her gün karıştırın.
- Bir ayda sirke oluşur, 2–3 ayda olgunlaşır.
- Süzüp cam şişede saklayın.
Sirke Nerelerde Kullanım Alanları
1. Mutfakta
- Salatalar
- Turşu
- Hamur işleri
- Et marine
- Sebze & meyve temizliği
2. Temizlikte
- Yüzey temizliği
- Kireç ve yağ çözme
- Çamaşır makinesi temizliği
- Leke çıkarma
3. Sağlık & Bakımda
- Bağışıklığı destekleme
- Boğaz ağrısı
- Cilt ve saç bakımı
- Kilo kontrolü
4. Bahçede
- Böcek kovucu
- Yabani ot önleyici
- Bitki besini
5. Evcil Hayvanlarda
- Pire kovucu
- Koku giderici
Doğal sirke pek çok alanda kullanılır. Bu yüzden, hem mutfakta hem temizlikte hem de bakım rutinlerinde çok yönlü bir ürün olarak öne çıkar.
Mutfak ile ilgili diğer yazılarım için buraya tıklayın.
İnstagram hesabı için @nnevistan
